Gusinzira ni ingenzi ku buzima bw’umuntu, kuko bifasha ubwonko gukora neza, umubiri ukaruhuka ndetse ukabona imbaraga zo gukora ibikorwa bya buri munsi. Gusinzira bihagije kandi bifasha umubiri gukora neza no kubungabunga ubuzima muri rusange.
Icyakora, gusinzira neza ntibivuze kumara amasaha menshi mu buriri. Nk’uko kubura ibitotsi bishobora kugira ingaruka ku buzima, no gusinzira igihe kirenze icyo umubiri ukenera bishobora kuba ikimenyetso cy’ikibazo cy’ubuzima cyangwa bikajyana n’ingaruka zimwe na zimwe.
Ingaruka zishobora guterwa no kuryama igihe kirekire
1. Bishobora kujyana no kwiyongera kw’ibiro
Kuryama igihe kinini bishobora kugabanya umwanya umuntu amara akora ibikorwa bisaba imbaraga z’umubiri. Iyo ibi biherekejwe no kudakora imyitozo ngororamubiri no kutagira imirire iboneye, bishobora kugira uruhare mu kwiyongera kw’ibiro.
Icyakora, kuryama igihe kirekire si cyo cyonyine gitera umubyibuho ukabije, kuko hari n’ibindi bintu bigira uruhare muri byo.
2. Bishobora kongera uburibwe bw’umugongo
Kumara igihe kinini uryamye mu buryo bumwe bishobora gutuma imikaya imwe ikomera cyangwa ikababara, bigatuma umuntu yumva uburibwe bw’umugongo.
Ibi bishobora kurushaho kugaragara ku bantu bamara igihe kinini bicaye ku kazi, hanyuma bakongera kumara amasaha menshi baryamye batanyeganyega.
Guhindura uko uryamye, kugenda no gukora imyitozo yoroheje bishobora gufasha kugabanya ubu buribwe. Ariko iyo bukomeje cyangwa bukabije, ni byiza kugisha inama umuganga.
3. Bishobora kujyana n’ibyago bya diyabete
Ubushakashatsi bumwe bwerekana ko gusinzira igihe kinini cyane bifitanye isano n’iyongera ry’ibyago byo kurwara diyabete yo mu bwoko bwa kabiri.
Ibi bishobora guterwa n’impamvu zitandukanye, zirimo kudakora imyitozo ngororamubiri, umubyibuho ukabije n’ibindi bibazo by’ubuzima. Gusa ntibivuze ko kuryama igihe kirekire ubwabyo ari byo bitera diyabete.
4. Bishobora kuba bifitanye isano n’indwara z’umutima
Gusinzira igihe kirekire cyane byagiye bigaragara mu bushakashatsi bumwe na bumwe bifitanye isano n’indwara z’umutima n’izibasira imiyoboro y’amaraso, zirimo indwara ya stroke.
Icyakora, iyi sano ntihita yemeza ko gusinzira igihe kirekire ari byo bitera izo ndwara. Rimwe na rimwe, bishobora kuba ikimenyetso cy’indi ndwara umuntu asanganywe cyangwa ikibazo gituma adasinzira neza.
Ni yo mpamvu ari ngombwa kwita ku masaha yo gusinzira, imirire, imyitozo ngororamubiri no kwisuzumisha igihe bibaye ngombwa.
5. Bishobora kugira ingaruka ku mikorere y’ubwonko
Gusinzira igihe kinini cyane, cyane cyane iyo biherekejwe no kumva unaniwe n’igihe umaze kubyuka, bishobora kujyana n’ibibazo byo kwibuka, kwibanda ku kintu no gutekereza neza.
Nanone, gusinzira no kubyuka mu masaha adahinduka bifasha umubiri kugumana gahunda yawo isanzwe. Iyo iyo gahunda ihindagurika cyane, bishobora kugira ingaruka ku mikorere ya buri munsi.
6. Bishobora gutera cyangwa kujyana no kuribwa umutwe
Abantu bamwe bashobora kubyuka baribwa umutwe nyuma yo gusinzira amasaha menshi kurusha ayo basanzwe basinzira.
Ibi bishobora guterwa n’impamvu zitandukanye, zirimo ihinduka ry’amasaha yo gusinzira, kubura amazi mu mubiri cyangwa ibibazo by’imikorere y’ubwonko n’imitsi.
Niba kuribwa umutwe bikunda kugaruka, bikabije cyangwa biherekejwe n’ibindi bimenyetso bidasanzwe, ni ngombwa kugisha inama umuganga.
7. Bishobora kujyana n’ibibazo by’ubuzima bwo mu mutwe
Guhora ushaka gusinzira cyangwa kumara igihe kirekire uryamye bishobora kuba bifitanye isano no kwiheba gukabije (depression).
Ku bantu bamwe, kwiheba bishobora guhindura uburyo basinzira, bigatuma baryama amasaha make cyangwa menshi. Ku rundi ruhande, gusinzira nabi bishobora kugira ingaruka ku marangamutima no ku bushobozi bwo gukora ibikorwa bya buri munsi.
Iyo umuntu ahora yumva ananiwe, atagishishikazwa n’ibyo yakundaga cyangwa ahorana agahinda, ni byiza kugana inzobere mu buzima bwo mu mutwe.
Ni gute wasinzira neza kandi ukabyuka wumva uruhutse?
Hari ingamba zishobora gufasha umuntu kugira ibitotsi byiza no kugumana gahunda ihamye yo gusinzira:
Kuryama no kubyuka mu masaha adahinduka: Gerageza kugira gahunda imwe buri munsi, harimo no mu mpera z’icyumweru.
Kuryama ahantu heza: Icyumba cyo kuryamamo kigomba kuba gituje, gifite urumuri ruke kandi gifite ubushyuhe bukwiye.
Kugabanya gukoresha telefone mbere yo kuryama: Gerageza gushyira kure telefone, mudasobwa na televiziyo mbere yo gusinzira.
Kwirinda ikawa hafi y’igihe cyo kuryama: Kafeine ishobora gutuma utinda gusinzira cyangwa ibitotsi bikaba bike.
Kwirinda inzoga mbere yo kuryama: Nubwo zishobora gutuma umuntu yumva asinziriye, zishobora guhungabanya ireme ry’ibitotsi.
Gukora imyitozo ngororamubiri: Kuyikora buri gihe bifasha ubuzima muri rusange kandi bishobora kunoza ibitotsi.
Kugira gahunda yo mu gitondo: Kubyuka, gukuraho irido kugira ngo urumuri rwinjire no gukora ibikorwa bisanzwe bishobora gufasha umubiri kumenyera gahunda ihamye.
Umuntu akwiye gusinzira amasaha angahe?
Amasaha akenewe yo gusinzira aterwa n’imyaka umuntu afite n’imiterere y’ubuzima bwe. Abantu bakuru benshi bakenera amasaha ari hagati ya 7 na 9 buri joro, mu gihe ingimbi n’abangavu bakenera amasaha menshi kurushaho.


