Umuhungu wa Perezida Museveni, Muhoozi Kainerugaba w'imyaka 52, ubu niwe uyoboye ingabo, kandi akomeje kugira uruhare runini kandi rukomeje kwiyongera mu butegetsi kuko se, w'imyaka 82, imbaraga ze mu kuyobora iki gihugu cya Afurika y'Iburasirazuba zigenda zigabanuka nyuma y'imyaka mirongo ine ari ku butegetsi.
"Muhoozi", nk'uko azwi cyane, yatangaje ko aziyamamaza mu matora ataha ya perezida ateganijwe mu 2031, ariko benshi ntibatewe ubwoba n'uko yirengagije amategeko, n'inyandiko zitera ubukaka ku mbuga nkoranyambaga, aho akunda kwirata ko yakoreye iyicarubozo abamurwanya mu "nzu ye yo hasi".
"Muhoozi," yatangaje ko afite umugambi wo kwiyamamariza kuyobora igihugu mu matora ateganyijwe mu 2031; icyakora, benshi bafite impungenge bitewe n’ukuntu yirengagiza amategeko ndetse n’ubutumwa ashyira ku mbuga nkoranyambaga bukurura amacakubiri, aho akunze kwemera ko akorera iyicarubozo abo batavuga rumwe mu "cyumba cyo munsi y’inzu" (basement).
Mu mezi ashize, yafunze abo bahanganye muri politiki, atera ubwoba bwo gukata umutwe umuyobozi w'abatavuga rumwe n'ubutegetsi, Bobi Wine, ndetse anategeka ko ifungwa ry’ikigo cy’ibitangazamakuru mu gihe cy’ibyumweru byinshi.
Nubwo Museveni yayoboye igihugu kuva mu 1986, benshi mu ishyaka rye, National Resistance Movement (NRM), bagaragaje impungenge ku migambi igaragara yo guha umuhungu we ubutegetsi.
Mu nama yahuje komite nyobozi ya NRM kuwa Kabiri, yateranye kugira ngo hamenyekane uzasimbura Museveni, byabaye ngombwa ko gahunda amajwi ku kuba uyu mugabo ari we ukwiye kwiyamamaza kuko bamwe mu banyamuryango 28 bavuze nabi iyi gahunda kandi abantu batanu bari bahari barumiwe cyane.
Mu nama yahuje Komite Nyobozi ya NRM yabaye ku wa Kabiri, yateraniye mu muhezo hagamijwe guhitamo uzasimbura Museveni, igikorwa cyo gutora ku bijyanye n’uko umuhungu we yaziyamamariza uwo mwanya cyahagaritswe, nyuma y’uko bamwe mu bagize komite bari bahari, bagera kuri 28 bose hamwe, bagaragaje ko batabishyigikiye; ibyo bikaba byakirijwe amashyi menshi, nk’uko byatangajwe n’abantu batanu bitabiriye iyo nama.
Abantu bane nibo bari bamaze gutora bashyigikiye ko Muhoozi yazasimbura se, mu gihe batatu batoye babyamagana, kugeza igihe amatora yasubikwaga, nk'uko amakuru agera ku Biro Ntaramakuru by’Abafaransa, AFP, avuga.
"Imyitwarire y’umugaba w’ingabo irangwa no gushaka guhora mu ntambara yateye impungenge bamwe mu bantu. Ararwana kandi agatera ubwoba abantu ku mbuga nkoranyambaga. Yakagombye kwigisha abantu akabemeza, aho gukoresha imbaraga n’iterabwoba ngo abahatire kumvira," ibi byavuzwe n’umwe mu bahaye amakuru AFP.
Undi witabiriye iyo nama yavuze ko Calvin Echodu, Visi Perezida w’ishyaka NRM, yasabye Museveni gukura umuhungu we mu gisirikare akamuha inshingano zisanzwe (zitari iza gisirikare), kugira ngo amenyane n’abaturage kandi yitegure neza imirimo y’ubuyobozi.
Iyo soko y’amakuru yakomeje ivuga ko Echodu yanagiriye inama perezida yo kongera kwiyamamaza mu 2031, kuko "umuhungu we ataritegura."
Abari aho bavuga ko ibi byari ikimenyetso kitigeze kibaho cyo kwigomeka kuri perezida umaze igihe kirekire ku butegetsi, wari uherutse gukomoza ku ngingo y’uzamusimbura ubwo, mu mpera z’ukwezi k’Ukwakira, yagezaga inyandiko ku bayobozi bakomeye b’ishyaka rye, avuga ko umuhungu we yujuje ibisabwa kuri uwo mwanya.
Muri iyi minsi ya vuba, Kainerugaba yongeye kwigarurira ibitekerezo by’abantu binyuze mu butumwa bukaze yashyize ku rubuga rwa X, aho yavuze ko Visi Perezida Jessica Alupo akwiye gutabwa muri yombi, amushinja kugira uruhare mu mugambi wo guhirika ubutegetsi. Nyuma yahoo yahise asiba konti ye ya X.

