Amata n’ubuki ni ibiribwa bifite intungamubiri zitandukanye, buri kimwe kikagira uruhare mu gufasha umubiri gukora neza. Iyo bivanzwe, bishobora kuba ikinyobwa gifasha kongera ingufu, gutuma umuntu aruhuka no gutanga intungamubiri zikenerwa n’umubiri.
Ubuki burimo isukari karemano ndetse n’ibinyabutabire birinda uturemangingo tw’umubiri kwangizwa n’ibintu bizwi nka free radicals. Amata yo akungahaye kuri poroteyine, calcium na za vitamine zitandukanye, bitewe n’ubwoko bw’amata umuntu unywa.
Dore bimwe mu byiza bishobora kuboneka mu kunywa amata avanze n’ubuki.
1. Bishobora gufasha igogorwa kugenda neza
Ubuki burimo ibinyabutabire bimwe na bimwe bishobora gufasha bagiteri nziza zo mu mara. Izi bagiteri zigira uruhare mu gutuma igogorwa rigenda neza.
Amata na yo atanga intungamubiri zifasha umubiri, ariko ubushobozi bwo gufasha igogorwa bushobora gutandukana bitewe n'ubwoko bw'amata n'ubuki umuntu akoresha.
Icyakora, abantu bamwe ntibihanganira lactose iba mu mata, bityo kuyanywa bishobora kubatera kubyimba mu nda, kugira imyuka myinshi cyangwa guhitwa.
2. Ashobora gufasha uruhu kugira ubuzima bwiza
Amata arimo intungamubiri nka poroteyine na vitamine zimwe na zimwe, zifasha umubiri kubaka no gusana uturemangingo. Ubuki na bwo burimo ibinyabutabire birwanya iyangirika ry’uturemangingo.
Icyakora, kunywa amata avanze n’ubuki si uburyo bwemejwe bwo gukuraho iminkanyari cyangwa kubuza uruhu gusaza. Uruhu rugira ubuzima bwiza binyuze ku mirire yuzuye, kunywa amazi ahagije no kururinda izuba rikabije.
3. Bishobora gufasha umuntu kuruhuka mbere yo kuryama
Kunywa ikirahuri cy’amata ashyushye arimo ubuki mbere yo kuryama bishobora gufasha bamwe kuruhuka no kwitegura gusinzira.
Amata arimo intungamubiri zirimo tryptophan, ikoreshwa n’umubiri mu gukora serotonin na melatonin, bifitanye isano no kugenzura ibitotsi.
Nubwo bimeze bityo, nta bimenyetso bihagije byemeza ko amata avanze n’ubuki ari umuti uvura kudasinzira. Kugira gahunda ihoraho yo kuryama no kugabanya gukoresha telefoni mbere yo gusinzira na byo bishobora gufasha.
4. Byongera ingufu z’umubiri
Ubuki burimo isukari karemano itanga ingufu, mu gihe amata atanga poroteyine n’ibindi bifasha umubiri gukora neza.
Kubinywa hamwe bishobora kuba uburyo bwiza bwo kubona ingufu, cyane cyane iyo bifashwe mu rwego rw’imirire yuzuye.
Ariko umuntu agomba kuzirikana ko ubuki na bwo burimo isukari nyinshi. Ku bantu bafite diyabete cyangwa bakeneye kugenzura isukari yo mu maraso, ni byiza kwitondera ingano y’ubuki bashyira mu mata.
5. Bifasha mu gukomeza amagufa
Amata ni isoko nziza ya calcium, umunyungugu ukenerwa mu gukomeza amagufa n’amenyo. Amata amwe aba yongewemo na vitamine D, ifasha umubiri gukoresha calcium.
Kugira amagufa akomeye bisaba kubona calcium na vitamine D bihagije, gukora imyitozo ngororamubiri no kurya indyo yuzuye.
Nubwo ubuki bushobora kongera uburyohe bw’amata, nta bimenyetso bihagije byerekana ko bwongera mu buryo bwihariye ubushobozi bw’umubiri bwo kwinjiza calcium.
6. Bishobora gufasha mu kurinda uturemangingo tw’umubiri
Ubuki burimo ibinyabutabire birwanya iyangirika ry’uturemangingo rishobora guterwa n’ibintu bizwi nka free radicals.
Ibi bishobora kugira uruhare mu kurinda umubiri kwangirika kw’uturemangingo, ariko ntibivuze ko kunywa amata n’ubuki bishobora guhagarika gusaza cyangwa gukuraho iminkanyari.
Kurya imbuto n’imboga zitandukanye, gukora imyitozo ngororamubiri no gusinzira bihagije ni bimwe mu bifasha umubiri gukomeza kugira ubuzima bwiza.
7. Ubuki bushobora kugabanya inkorora
Ubuki bushobora gufasha kugabanya inkorora, cyane cyane iyoroheje iterwa n’indwara zifata imyanya y’ubuhumekero yo hejuru.
Kubuvanga n’amata ashyushye bishobora gutuma umuntu yumva aruhutse mu muhogo. Icyakora, ubuki si antibiyotike ivura indwara zose ziterwa na bagiteri, kandi ntibukwiye gusimbura imiti yanditswe na muganga igihe ikenewe.
Icyitonderwa: Ubuki ntibuhabwa abana bari munsi y’umwaka umwe kubera ibyago byo kurwara indwara izwi nka botulism. Abantu bafite diyabete na bo bakwiye kugenzura ingano y’ubuki banywa.
Amata avanze n’ubuki ashobora kuba ikinyobwa kiryoshye gitanga ingufu n’intungamubiri, kandi ubuki bushobora gufasha kugabanya inkorora. Gusa, si umuti uvura indwara zose cyangwa uhagarika gusaza. Kugira ubuzima bwiza bisaba indyo yuzuye, imyitozo ngororamubiri, gusinzira bihagije no kwivuza igihe bibaye ngombwa.


