Kuri uyu wa Kane, itariki 5 Ugushyingo 2026, Urukiko rw’Ikirenga rwa Somalia rwemeje ko kuba Perezida Hassan Sheikh Mohamud akomeje kuguma ku butegetsi ari ibintu "binyuranyije n’amategeko," rusobanura ko Itegeko Nshinga rishya ryemejwe muri Werurwe, ryongera manda ya Perezida ikava ku myaka ine ikagera kuri itanu, ritagomba gukurikizwa kuri manda ye iriho ubu. Mu mwanzuro w’undi, uru rukiko rukuru rw’igihugu rwanavuze ko icyemezo cy’Umukuru w’Igihugu, yatangarije kuri Facebook ku wa Gatatu, cyo kwirukana Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga, Bashe Yusuf Ahmed, "nta gaciro gifite."
Muri Werurwe, Hassan Sheikh Mohamud yari yashyize imbaraga mu guhindura Itegeko Nshinga binyuze mu Nteko Ishinga Amategeko, ibyo byatumye amatora rusange asubikwa kugira ngo haboneke igihe cyo gushyira mu bikorwa impinduka yateguye mu mikorere y’amatora. Icyakora, abacamanza banzuye ko izo mpinduka zemejwe zitareba manda ye iriho ubu.
Ibi ni ikindi kintu gishya kibaye mu kibazo cya politiki kimaze umwaka urenga cyugarije Somalia.
Gutora ku mugaragaro
Ishingiro ry'ikibazo ni icyifuzo cya Hassan Sheikh Mohamud cyo gushyiraho amatora, aho buri muturage wujuje imyaka yemerewe gutora nta wundi muntu binyuzeho mu matora ari imbere. Kugeza ubu, amatora muri Somaliya ntabwo ari uko yakorwaga: muri buri leta, inama y'abakuru b'imiryango itora abagize inteko ishinga amategeko, hanyuma bagatora perezida.
Nyamara, leta za Puntland na Jubaland, hamwe n'abatavuga rumwe n'ubutegetsi, bavuga ko iri vugurura rifite intego imwe gusa: kugumisha Hassan Sheikh Mohamud ku butegetsi. Ibi byatumye urubanza rugezwa mu Rukiko rw'Ikirenga.
Ku mugoroba wo kuwa Gatatu, Perezida wa Somalia yatangaje kuri Facebook ko Perezida w'Urukiko rw'Ikirenga yirukanwe, avuga ko "hakenewe ubutabera bunoze kandi butabera." Iki gikorwa cyahise kinengwa n'urukiko ubwarwo, rwagifashe nk "imbogamizi ku mikorere myiza y'ubutabera."
“Guhungabana gukomeye”
“Bizagorana kuri Hassan Sheikh Mohamud kwirengagiza ukuri kw’uko abacamanza bose batanu bahurije ku mwanzuro umwe […], nubwo hariho igitutu,” ibi bivugwa na Samira Gaid, umushakashatsi mu kigo cy’ubushakashatsi cya Balqiis Insight.
“Ibi ni ihungabana rikomeye cyane nyuma y’imyaka itatu y’imiyoborere yari iy’umuntu umwe nta kimwitambika,” ibi byongerwaho na Abdirashid Hashi, wari umujyanama mu biro bya Perezida kuva mu 2017 kugeza mu 2023.
Mu mwanzuro warwo, Urukiko rw’Ikirenga rwategetse ko amatora ategurwa mu gihe kitarenze iminsi 90.